
{"id":6874,"date":"2024-01-19T14:37:23","date_gmt":"2024-01-19T14:37:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/bunreacht-na-heireann\/"},"modified":"2024-01-23T14:37:54","modified_gmt":"2024-01-23T14:37:54","slug":"bunreacht-na-heireann","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/bunreacht-na-heireann\/","title":{"rendered":"Bunreacht na h\u00c9ireann"},"content":{"rendered":"\n<p>Is c\u00e1ip\u00e9is dl\u00ed \u00e9 Bunreacht na h\u00c9ireann ina leagtar amach c\u00f3ras rialtais na h\u00c9ireann. Leagtar amach ann na dl\u00edthe bun\u00fasacha agus na cearta bun\u00fasacha at\u00e1 againn mar Shaor\u00e1naigh na h\u00c9ireann. <\/p>\n\n<p>Leagtar amach ann r\u00f3il phr\u00edomhinstiti\u00faid\u00ed an st\u00e1it.<\/p>\n\n<p>Aithn\u00edonn agus dearbha\u00edonn Bunreacht na h\u00c9ireann go bhfuil bunchearta pearsanta \u00e1irithe agat. T\u00e1 siad sin daingnithe agus cosanta ag an mBunreacht. <\/p>\n\n<p>Is f\u00e9idir an Bunreacht a athr\u00fa m\u00e1 v\u00f3t\u00e1lann tromlach de Shaor\u00e1naigh na h\u00c9ireann ar an shon sin i reifreann.<\/p>\n\n<p>Rinne muintir na h\u00c9ireann Bunreacht na h\u00c9ireann a dhaingni\u00fa (a chead\u00fa) i 1937.<\/p>\n\n<p>T\u00e1 gach cuid den Bhunreacht leagtha amach i nGaeilge agus i mB\u00e9arla. <\/p>\n\n<p>Leis an mBunreacht, buna\u00edtear brains\u00ed an rialtais, buna\u00edtear na c\u00fairteanna agus leagtar amach ann conas ba cheart na hinstiti\u00faid\u00ed sin a rith.<\/p>\n\n<p>T\u00e1 an Bunreacht freisin mar chuid de chreat <em>n\u00edos leithne um chearta an duine<\/em> in \u00c9irinn. Tagra\u00edonn an m\u00e9id sin do gach gealltanas dl\u00edthi\u00fail agus cearta daonna eile a rinne \u00c9ire, lena n-\u00e1ir\u00edtear conartha\u00ed faoi na N\u00e1isi\u00fain Aontaithe, an Coinbhinsi\u00fan Eorpach um Chearta an Duine agus Cairt um Chearta Bun\u00fasacha an Aontais Eorpaigh<\/p>\n\n<div style=\"height:22px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n<div class=\"wp-block-uagb-advanced-heading uagb-block-5aa91baf\"><h2 class=\"uagb-heading-text\">An Bunreacht agus Scaradh na gCumhachta\u00ed <\/h2><div class=\"uagb-separator\"><\/div><\/div>\n\n<p>T\u00e1 cumhacht in \u00c9irinn roinnte idir <a href=\"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/daonlathas-na-heireann\/#Oireachtas\">an reachtas (nasc an Oireachtais)<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/daonlathas-na-heireann\/#Executive\">an feidhmeannas (an Rialtas)<\/a>agus <a href=\"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/daonlathas-na-heireann\/#Judicary\">na breithi\u00fana<\/a>. T\u00e1 r\u00f3l gach ceann de na gr\u00fapa\u00ed seo leagtha amach go soil\u00e9ir i mBunreacht na h\u00c9ireann.<\/p>\n\n<p>T\u00e1 cumhachta\u00ed \u00e1irithe ag gach ceann de na tr\u00ed bhrainse (gr\u00fapa\u00ed) a ligeann d\u00f3ibh gach ceann de na gr\u00fapa\u00ed eile a choinne\u00e1il faoi smacht. Cialla\u00edonn s\u00e9 sin nach f\u00e9idir le haon ghr\u00fapa amh\u00e1in \u00e9ir\u00ed r\u00f3chumhachtach n\u00f3 smacht ioml\u00e1n a fh\u00e1il.<\/p>\n\n<p>Is ionann Cumhacht Reachta\u00edochta agus an chumhacht chun dl\u00edthe a dh\u00e9anamh. Tugann Airteagail 15 \u2013 27 den Bhunreacht na cumhachta\u00ed sin don Oireachtas. T\u00e1 an tOireachtas comhdh\u00e9anta de Dh\u00e1il \u00c9ireann, de Sheanad \u00c9ireann agus den Uachtar\u00e1n.<\/p>\n\n<p>Is ionann Cumhacht Feidhmi\u00fach\u00e1in agus an chumhacht dl\u00edthe a chur i bhfeidhm \u2013 cialla\u00edonn s\u00e9 sin go bhfuil an chumhacht ann dl\u00edthe a chur i gcr\u00edch le c\u00fanamh \u00f3n nGarda S\u00edoch\u00e1na, \u00f3 \u00d3glaigh na h\u00c9ireann agus \u00f3n St\u00e1tseirbh\u00eds. Tugtar an chumhacht sin don Rialtas (Taoiseach, T\u00e1naiste agus Air\u00ed Rialtais) le hAirteagal 28. <\/p>\n\n<p>Is ionann cumhacht bhreithi\u00fanach agus an chumhacht an dl\u00ed a l\u00e9irmh\u00edni\u00fa agus a chur i bhfeidhm maidir le haighnis agus coinbhleachta\u00ed a tharla\u00edonn idir an St\u00e1t agus saor\u00e1naigh aonair, chomh maith le d\u00edosp\u00f3id\u00ed a tharla\u00edonn idir saor\u00e1naigh. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Is c\u00e1ip\u00e9is dl\u00ed \u00e9 Bunreacht na h\u00c9ireann ina leagtar amach c\u00f3ras rialtais na h\u00c9ireann. Leagtar amach ann na dl\u00edthe bun\u00fasacha agus na cearta bun\u00fasacha at\u00e1 againn mar Shaor\u00e1naigh na h\u00c9ireann. Leagtar amach ann r\u00f3il phr\u00edomhinstiti\u00faid\u00ed an st\u00e1it. Aithn\u00edonn agus dearbha\u00edonn Bunreacht na h\u00c9ireann go bhfuil bunchearta pearsanta \u00e1irithe agat. T\u00e1 siad sin daingnithe agus cosanta &hellip; <a href=\"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/bunreacht-na-heireann\/\">Continued<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":6776,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_relevanssi_hide_post":"","_relevanssi_hide_content":"","_relevanssi_pin_for_all":"","_relevanssi_pin_keywords":"","_relevanssi_unpin_keywords":"","_relevanssi_related_keywords":"","_relevanssi_related_include_ids":"","_relevanssi_related_exclude_ids":"","_relevanssi_related_no_append":"","_relevanssi_related_not_related":"","_relevanssi_related_posts":"","_relevanssi_noindex_reason":"","_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"class_list":["post-6874","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Bunreacht na h\u00c9ireann - Coimisi\u00fan Toghch\u00e1in<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/bunreacht-na-heireann\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"ga_IE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Bunreacht na h\u00c9ireann - Coimisi\u00fan Toghch\u00e1in\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Is c\u00e1ip\u00e9is dl\u00ed \u00e9 Bunreacht na h\u00c9ireann ina leagtar amach c\u00f3ras rialtais na h\u00c9ireann. Leagtar amach ann na dl\u00edthe bun\u00fasacha agus na cearta bun\u00fasacha at\u00e1 againn mar Shaor\u00e1naigh na h\u00c9ireann. Leagtar amach ann r\u00f3il phr\u00edomhinstiti\u00faid\u00ed an st\u00e1it. Aithn\u00edonn agus dearbha\u00edonn Bunreacht na h\u00c9ireann go bhfuil bunchearta pearsanta \u00e1irithe agat. T\u00e1 siad sin daingnithe agus cosanta &hellip; Continued\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/bunreacht-na-heireann\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Coimisi\u00fan Toghch\u00e1in\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-01-23T14:37:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/cdn.electoralcommission.ie\/app\/uploads\/2024\/01\/19162425\/90410003-scaled-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1910\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.electoralcommission.ie\\\/ga\\\/bunreacht-na-heireann\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.electoralcommission.ie\\\/ga\\\/bunreacht-na-heireann\\\/\",\"name\":\"Bunreacht na h\u00c9ireann - Coimisi\u00fan Toghch\u00e1in\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.electoralcommission.ie\\\/ga\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.electoralcommission.ie\\\/ga\\\/bunreacht-na-heireann\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.electoralcommission.ie\\\/ga\\\/bunreacht-na-heireann\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.electoralcommission.ie\\\/app\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/90410003-scaled-1.jpg\",\"datePublished\":\"2024-01-19T14:37:23+00:00\",\"dateModified\":\"2024-01-23T14:37:54+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.electoralcommission.ie\\\/ga\\\/bunreacht-na-heireann\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"ga-IE\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.electoralcommission.ie\\\/ga\\\/bunreacht-na-heireann\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ga-IE\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.electoralcommission.ie\\\/ga\\\/bunreacht-na-heireann\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.electoralcommission.ie\\\/app\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/90410003-scaled-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.electoralcommission.ie\\\/app\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/90410003-scaled-1.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1910,\"caption\":\"26\\\/2\\\/2016 Voting in General Election. Members of the public write on their ballot papers in the polling booths before they cast their votes into ballot boxes in the general election at St. Joseph National School on the Navan Road, Cabra. Photo: RollingNews.ie\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.electoralcommission.ie\\\/ga\\\/bunreacht-na-heireann\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Baile\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.electoralcommission.ie\\\/ga\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bunreacht na h\u00c9ireann\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.electoralcommission.ie\\\/ga\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.electoralcommission.ie\\\/ga\\\/\",\"name\":\"Coimisi\u00fan Toghch\u00e1in\",\"description\":\"Ireland&#039;s Statutory, Independent Electoral Commission\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.electoralcommission.ie\\\/ga\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"ga-IE\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bunreacht na h\u00c9ireann - Coimisi\u00fan Toghch\u00e1in","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/bunreacht-na-heireann\/","og_locale":"ga_IE","og_type":"article","og_title":"Bunreacht na h\u00c9ireann - Coimisi\u00fan Toghch\u00e1in","og_description":"Is c\u00e1ip\u00e9is dl\u00ed \u00e9 Bunreacht na h\u00c9ireann ina leagtar amach c\u00f3ras rialtais na h\u00c9ireann. Leagtar amach ann na dl\u00edthe bun\u00fasacha agus na cearta bun\u00fasacha at\u00e1 againn mar Shaor\u00e1naigh na h\u00c9ireann. Leagtar amach ann r\u00f3il phr\u00edomhinstiti\u00faid\u00ed an st\u00e1it. Aithn\u00edonn agus dearbha\u00edonn Bunreacht na h\u00c9ireann go bhfuil bunchearta pearsanta \u00e1irithe agat. T\u00e1 siad sin daingnithe agus cosanta &hellip; Continued","og_url":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/bunreacht-na-heireann\/","og_site_name":"Coimisi\u00fan Toghch\u00e1in","article_modified_time":"2024-01-23T14:37:54+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1910,"url":"https:\/\/cdn.electoralcommission.ie\/app\/uploads\/2024\/01\/19162425\/90410003-scaled-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/bunreacht-na-heireann\/","url":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/bunreacht-na-heireann\/","name":"Bunreacht na h\u00c9ireann - Coimisi\u00fan Toghch\u00e1in","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/bunreacht-na-heireann\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/bunreacht-na-heireann\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/app\/uploads\/2024\/01\/90410003-scaled-1.jpg","datePublished":"2024-01-19T14:37:23+00:00","dateModified":"2024-01-23T14:37:54+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/bunreacht-na-heireann\/#breadcrumb"},"inLanguage":"ga-IE","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/bunreacht-na-heireann\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ga-IE","@id":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/bunreacht-na-heireann\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/app\/uploads\/2024\/01\/90410003-scaled-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/app\/uploads\/2024\/01\/90410003-scaled-1.jpg","width":2560,"height":1910,"caption":"26\/2\/2016 Voting in General Election. Members of the public write on their ballot papers in the polling booths before they cast their votes into ballot boxes in the general election at St. Joseph National School on the Navan Road, Cabra. Photo: RollingNews.ie"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/bunreacht-na-heireann\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Baile","item":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Bunreacht na h\u00c9ireann"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/#website","url":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/","name":"Coimisi\u00fan Toghch\u00e1in","description":"Ireland&#039;s Statutory, Independent Electoral Commission","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"ga-IE"}]}},"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/www.electoralcommission.ie\/app\/uploads\/2024\/01\/90410003-scaled-1.jpg",2560,1910,false],"thumbnail":["https:\/\/www.electoralcommission.ie\/app\/uploads\/2024\/01\/90410003-scaled-1-355x210.jpg",355,210,true],"medium":["https:\/\/www.electoralcommission.ie\/app\/uploads\/2024\/01\/90410003-scaled-1-300x224.jpg",300,224,true],"medium_large":["https:\/\/www.electoralcommission.ie\/app\/uploads\/2024\/01\/90410003-scaled-1-768x573.jpg",768,573,true],"large":["https:\/\/www.electoralcommission.ie\/app\/uploads\/2024\/01\/90410003-scaled-1-1024x764.jpg",1024,764,true],"1536x1536":["https:\/\/www.electoralcommission.ie\/app\/uploads\/2024\/01\/90410003-scaled-1-1536x1146.jpg",1536,1146,true],"2048x2048":["https:\/\/www.electoralcommission.ie\/app\/uploads\/2024\/01\/90410003-scaled-1-2048x1528.jpg",2048,1528,true],"gform-image-choice-sm":["https:\/\/www.electoralcommission.ie\/app\/uploads\/2024\/01\/90410003-scaled-1.jpg",300,224,false],"gform-image-choice-md":["https:\/\/www.electoralcommission.ie\/app\/uploads\/2024\/01\/90410003-scaled-1.jpg",400,298,false],"gform-image-choice-lg":["https:\/\/www.electoralcommission.ie\/app\/uploads\/2024\/01\/90410003-scaled-1.jpg",600,448,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"Felippe","author_link":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/author\/felippe\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Is c\u00e1ip\u00e9is dl\u00ed \u00e9 Bunreacht na h\u00c9ireann ina leagtar amach c\u00f3ras rialtais na h\u00c9ireann. Leagtar amach ann na dl\u00edthe bun\u00fasacha agus na cearta bun\u00fasacha at\u00e1 againn mar Shaor\u00e1naigh na h\u00c9ireann. Leagtar amach ann r\u00f3il phr\u00edomhinstiti\u00faid\u00ed an st\u00e1it. Aithn\u00edonn agus dearbha\u00edonn Bunreacht na h\u00c9ireann go bhfuil bunchearta pearsanta \u00e1irithe agat. T\u00e1 siad sin daingnithe agus cosanta&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6874","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6874"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6874\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6875,"href":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6874\/revisions\/6875"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6776"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.electoralcommission.ie\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6874"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}